Yayoi Kusama is overleden. De Japanse kunstenaar stierf op 14 augustus 2026 in een ziekenhuis in Tokio. Ze werd 97 jaar.
Voor Museum van de Geest is haar overlijden aanleiding om stil te staan bij een kunstenaar die op een bijzondere manier laat zien wat er kan gebeuren wanneer we ruimte geven aan een andere manier van waarnemen.
Kusama kreeg als kind te maken met hallucinaties. Ze zag gezichten in bloemen, hoorde stemmen en zag patronen en lichtflitsen die zich aan haar opdrongen. Tekenen hielp haar om deze ervaringen vorm te geven. Later zou ze schrijven dat schilderen voor haar een manier was om met haar psychische klachten om te gaan.
De stippen, netwerken en herhalingen die zo kenmerkend werden voor haar werk, zijn daarmee verbonden met haar persoonlijke ervaringen. Maar haar kunst is veel meer dan een illustratie van een psychiatrische aandoening.
Kusama keerde in 1973 terug naar Japan. In 1977 ging ze vrijwillig wonen in een psychiatrische instelling in Tokio. Haar atelier bevond zich aan de overkant van de straat. Daar bleef ze werken, schilderen en schrijven.
Yayoi Kusama werd 97 jaar. Ze heeft decennialang kunst gemaakt en groeide uit tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van haar generatie.
In onze vaste opstelling is het werk Entrance to Heaven van Yayoi Kusama te zien. De installatie neemt de bezoeker mee in een wereld van herhaling en oneindigheid. De ruimte wordt gevuld met stippen, waardoor het gevoel ontstaat dat er geen duidelijk begin of einde meer is.
Kusama gebruikt de stip om grenzen te onderzoeken. Tussen het individu en zijn omgeving. Tussen lichaam en ruimte. Tussen het ene moment en het volgende. Wanneer je Entrance to Heaven binnenstapt, ben je niet langer alleen iemand die naar een kunstwerk kijkt. Je wordt onderdeel van de ruimte.
Binnenkort is het werk van Yayoi Kusama ook te zien in het Stedelijk Museum Amsterdam.
