Airports III, Garuda-Indonesia | Willem van Genk
Airports III / Garuda-Indonesia (Arthur Hailey Airport 2)
Willem van Genk
Verschillende technieken, 1968, Stichting Willem van Genk
Over het werk
De roman Airport uit 1968 gaat over een adembenemende toestand op een internationale luchthaven. Een vliegtuig dat in een razende sneeuwstorm een verkeerde baan heeft genomen, is gecrasht. Paniek barst los in de controletoren wanneer een terugkerend toestel, waarin een kaper met een bom zit, ook uitsluitend op die baan kan landen. Een bloedstollende opgave voor de luchtverkeersleiding, wat de Nederlandse ondertitel Luchthaven onder hoogspanning verklaart.
Over die ondertitel plaatst Willem van Genk een uitgeknipte letter R, met ‘nieuwe’ erboven en ‘realisten’ eronder. Met die R verbindt hij het centrale paneel over de roman van Arthur Hailey met het medaillon rechts in het werk. Dat is een kopie van de cover van de catalogus van de tentoonstelling Nieuwe Realisten in het Haags Gemeentemuseum uit 1964. Van Genk nam daaraan deel met een schitterend Moskoupanorama. Zijn portret, gemaakt door fotograaf Eddy de Jongh, combineert hij met het logo van die tentoonstelling. Daaromheen lezen we straalsgewijs de namen van zijn collega-kunstenaars die ook deelnamen. Tussendoor noemt hij de naam ‘Schmela’, een belangrijke Duitse galerie waar hij later dat jaar een eigen tentoonstelling had.
Zo combineert Van Genk twee voor hem uiterst spannende situaties. Daaromheen zijn nog acht andere tondo’s gesitueerd. Twee gaan over de vliegtuigindustrie, drie andere schilderen het nachtleven in steden met bouwwerken vol stralende lichtreclames.
Over Willem van Genk
Willem van Genk (1927-2005) wordt gezien als de beroemdste outsider-kunstenaar die Nederland heeft voortgebracht. Wat Berlage is voor de architectuur en Sandberg voor de museumwereld, is Van Genk voor deze steeds bekendere kunstvorm.
Van Genk was een man die zijn hele leven bezig was om zich staande te houden in de maatschappij. Zijn werk was het enige waarin hij kon opgaan, de enige plek waar hij de boze buitenwereld kon ontvluchten. In zijn tekeningen, schilderijen, collages en trolleybussen had hij het voor het zeggen en kon hij alles en iedereen om zich heen negeren.
Willem van Genk werd geboren in een katholiek gezin, als tiende kind en enige jongen na negen meisjes. Zijn moeder stierf toen hij vijf jaar oud was, op de lagere school vertoonde hij ernstige leerproblemen. De Tweede Wereldoorlog beleefde hij als een traumatische periode. Zeventien jaar lang werkte hij daarna op een werkplaats voor verstandelijk gehandicapten.